R-Pass Elzas en vrachtwagentol Grand Est: gids 2027

De R-Pass Elzas, de nieuwe tolheffing voor vrachtwagens in de Elzas, gaat in op 1 januari 2027. Goederenvoertuigen van meer dan 3,5 t betalen dan een kilometerheffing op de A35, de A36 en vier departementale wegen in de Elzas: van 7,1 tot 34,5 eurocent per kilometer, afhankelijk van hun gewicht en Euroklasse. Enkele maanden later voert de regio Grand Est haar eigen ecobijdrage voor vrachtwagens (ECPL) in op 525 km snelwegen en nationale wegen. Twee heffingen, twee overheden, maar vaak dezelfde vrachtwagens: deze gids zet het wegennet, de tarieven, de betaling, de regels voor buitenlandse vrachtwagens en het effect op uw ritten op een rij.

R-Pass en ecobijdrage Grand Est in het kort

De R-Pass is goedgekeurd, de tarieftabel is gepubliceerd en de betaalmiddelen zijn bekend. De ECPL is in principe goedgekeurd, maar de regio heeft de startdatum, de definitieve tarieftabel en de betalingsmodaliteiten nog niet gepubliceerd.

Waarom twee vrachtwagenheffingen in 2027?

Beide heffingen berusten op hetzelfde Franse wettelijke kader: de artikelen L. 3333-11 tot L. 3333-32 van het Algemeen Wetboek van de lokale overheden (CGCT, plus L. 4332-8 voor de regio’s) en de artikelen L. 421-186 e.v. van het Wetboek van belastingen op goederen en diensten (CIBS). Dit kader staat een overheid die wegen beheert toe om er een kilometerheffing voor vrachtwagens in te voeren. Decreet nr. 2026-693 van 27 juli 2026 heeft de regels voor controle, ambtshalve aanslag en boetes nader uitgewerkt.

De beweegredenen verschillen. In de Elzas gaat het er vooral om het transitverkeer in te dammen dat vanuit Duitsland is uitgeweken sinds de invoering van de Duitse vrachtwagentol (LKW-Maut) in 2005. Volgens de CeA, geciteerd door trans.info, is 51 % van het vrachtverkeer op de A35 en de A36 vandaag transitverkeer. In de rest van Grand Est wil de regio het onderhoud financieren van de nationale wegen die ze op 1 januari 2025 van de staat heeft overgenomen.

De R-Pass Elzas: wegennet, tarieven, betaling

Het belaste wegennet

Volgens de officiële website r-pass.eu omvat het belaste wegennet:

• de A35 en de A36, voor zover ze niet in concessie zijn gegeven en buiten het grondgebied van de Eurometropool Straatsburg liggen;
• de RD83 tussen Colmar en Sélestat;
• de RD1363, de RD502 en de RD504 (ingetekend op de officiële kaart).

Dat is ongeveer 200 km. De doortocht door Straatsburg via de A35 is dus niet belast, maar het noordelijke deel (richting Lauterbourg) en het zuidelijke deel (richting Colmar, Mulhouse en Bazel) wel.

De tarieven van de R-Pass

Het tarief hangt af van de toegestane maximummassa van de combinatie (vak F.3 van het kentekenbewijs) en van de Euroklasse. Het is de som van drie componenten: infrastructuur, luchtverontreiniging en CO₂-uitstoot. Uittreksel uit de officiële tarieftabel, in eurocent per kilometer:

De oudste voertuigen betalen het meest: tot 34,5 ct/km voor een Euro 0-voertuig van meer dan 32 t. De volledige tabel (Euro 0 tot Euro VII) staat op r-pass.eu.

Een korting van 13 % op het infrastructuurdeel geldt voor voertuigen met een abonnement bij een erkende tolaanbieder die meer dan 20 ritten per maand op het belaste wegennet maken (één rit = het net oprijden en het daarna weer verlaten).

Wat kost een rit door de Elzas?

Voorbeelden berekend met de officiële tarieftabel voor 165 km, de lengte van de A35 tussen Lauterbourg en Saint-Louis volgens France 3. De doortocht door de Eurometropool Straatsburg is niet belast: het werkelijke bedrag voor een volledige doorkruising ligt dus iets lager.

• trekker met oplegger 40 t, Euro VI (klasse D): 165 × € 0,146 = € 24,09; € 21,92 voor een abonnee met meer dan 20 ritten per maand;
• trekker met oplegger 40 t, Euro V: 165 × € 0,179 = € 29,54;
• bakwagen van 18 tot 32 t, Euro VI (klasse C): € 18,98;
• bakwagen van minder dan 12 t, Euro VI (klasse A): € 12,21.

Voor een regionale rit rekent u op € 14,60 per 100 belaste kilometer voor een 40-tonner Euro VI.

Zo betaalt u de R-Pass

De R-Pass is een tol met vrije doorstroming, zonder slagbomen. Er zijn twee mogelijkheden:

1. Abonnement bij een aanbieder van de Europese elektronische tolheffingsdienst (EETS): het tolkastje registreert en betaalt de ritten automatisch. Dit is de oplossing voor vaste gebruikers en de enige die recht geeft op de korting van 13 %. Zes aanbieders, van wie de erkenning nog loopt, hebben hun end-to-endtests afgerond: AS24, Axxès, Telepass, Toll4Europe, Tolltickets en TotalEnergies (actuele lijst op r-pass.eu).
2. R-PASS-e-ticket voor incidentele gebruikers: u registreert het voertuig, voert de route in en betaalt vóór vertrek, via de website of de app R-PASS, die vanaf 1 januari 2027 beschikbaar zijn. Reserveren kan tot 48 uur vooraf.

In beide gevallen moet het voertuig in het R-PASS-systeem geregistreerd zijn voordat het het wegennet oprijdt.

Vrijstellingen, controles en sancties

De vrijstellingen zijn die van de CIBS. Daaronder vallen onder meer:

• voertuigen van hulpdiensten, defensie en wegonderhoud;
• bepaalde land- en bosbouwtransporten;
• het ophalen van melk of huishoudelijk afval binnen een beperkte straal;
• voertuigen van minder dan 7,5 t die het materiaal van hun bestuurder of ambachtelijke producten voor eigen rekening vervoeren;
• emissievrije voertuigen van maximaal 4,25 t.

De meeste vrijstellingen moeten worden aangevraagd bij de exploitant, voor één jaar en verlengbaar, via een onlineformulier dat voor het najaar van 2026 is aangekondigd (details op r-pass.eu).

Een vrachtwagen die rijdt zonder actief tolkastje of e-ticket is in overtreding: hij riskeert een boete en een verhoogde ambtshalve aanslag. De CeA heeft een forfait aangekondigd op basis van 160 km per niet-betaalde rit, teruggebracht tot 50 km tijdens de eerste twee maanden. Daarbovenop komt € 10 administratiekosten; de heffingsplichtige heeft 60 dagen om het bedrag te voldoen.

De ecobijdrage voor vrachtwagens van Grand Est (ECPL)

De regio Grand Est past dezelfde logica toe op 525 km wegen die ze van de staat heeft overgenomen: A30, A31, A33, A313, RN4, RN44, RN431 en RN52 (deel in Meurthe-et-Moselle). Wat we tot nu toe weten:

• Aangekondigd tarief: 15 ct/km, gedifferentieerd naar aandrijving, met een aangekondigde vrijstelling voor elektrische vrachtwagens;
• Betaling: tolkastje voor vaste gebruikers, ticket per rit via een app voor incidentele gebruikers, volgens France 3;
• Controle: hergebruik van de portalen die werden gebouwd voor de Franse nationale ecotaks, waarvan in 2014 werd afgezien, volgens France 3;
• Datum: nog niet officieel. De pers noemt 1 april 2027 (ICI, september 2026) of 1 juli 2027 (France 3, Supply Chain Magazine, augustus 2026); de CeA spreekt van een invoering „tegen medio 2027”.

Zolang de regio haar tariefbesluit niet heeft gepubliceerd, gaat u er het best van uit dat een vrachtwagen die de A30, A31, A33, A313, RN4, RN44, RN431 of RN52 gebruikt, in de loop van 2027 een kilometerheffing zal moeten betalen. Deze gids wordt bijgewerkt zodra de datum en de tarieftabel officieel zijn.

Buitenlandse vrachtwagens: de R-Pass geldt voor alle landen van inschrijving

Beide heffingen gelden ongeacht het land van inschrijving. De officiële R-Pass-website is duidelijk: buitenlandse voertuigen hebben dezelfde rechten en plichten als in Frankrijk ingeschreven voertuigen en moeten zich registreren voordat ze het wegennet gebruiken. De vrijstellingen gelden onder dezelfde voorwaarden.

Voor een Nederlandse of Belgische vervoerder die op de corridor Rotterdam–Bazel door de Elzas rijdt, is de eenvoudigste stap nagaan of de eigen Europese tolaanbieder erkend is voor de Elzas. Wie al één tolkastje gebruikt voor de Belgische kilometerheffing (Viapass) en de Duitse LKW-Maut, vraagt de aanbieder het best of en wanneer de Elzas wordt geactiveerd. Zo niet, dan kunt u met het e-ticket rit per rit betalen. De website r-pass.eu bestaat niet in het Nederlands, maar wel in het Frans, Duits, Engels, Spaans, Italiaans en Pools.

R-Pass omrijden of betalen?

Wordt de Duitse A5 weer concurrerend?

Nee, niet op basis van de tol alleen. Een combinatie van meer dan 18 t met 5 assen, Euro VI en CO₂-klasse 1, betaalt in Duitsland 34,8 ct/km LKW-Maut (tarieven van kracht sinds 1 juli 2024), tegenover 14,6 ct/km op het R-Pass-net. De A35 blijft dus duidelijk goedkoper dan de A5 voor noord-zuidtransit. De CeA mikt op een verkeersdaling van 5 tot 10 %. De oppositiefractie Alsace écologiste, citoyenne et solidaire vindt dit tarief te laag om de gewoonten van transitvervoerders te veranderen (France 3).

Het onbelaste departementale wegennet

De verleiding is groot om de snelweg te verlaten voor gratis departementale wegen. Daar zijn twee grenzen aan:

• de CeA heeft op die uitwijk geanticipeerd: haar officiële netkaart onderscheidt het belaste net en een „mogelijk belast net”. Een observatorium, door de CeA aangekondigd vanaf 1 januari 2026, moet de verkeersverschuiving volgen;
• een omweg van enkele kilometers kost al snel meer dan de heffing die hij uitspaart (berekening hieronder).

De juiste rekensom: de volledige kosten, niet de tol

Een omweg loont alleen als:

extra kilometers × kostprijs per kilometer < vermeden belaste kilometers × R-Pass-tarief

Met een kostprijs van € 1 per kilometer (illustratieve waarde, vervang die door uw eigen cijfer) levert het vermijden van 40 belaste km tegen 14,6 ct/km een besparing van € 5,84 op: boven ongeveer 6 extra kilometer wordt de omweg verliesgevend. En deze berekening houdt nog geen rekening met verloren rijtijd, doortochten door dorpen of tonnagebeperkingen.

De vrachtwagenheffing doorberekenen aan uw klanten

In de tijd van de Franse nationale ecotaks schreef artikel L. 3222-3 van het Franse Vervoerswetboek (Code des transports) een automatische toeslag op de vervoersprijs voor. Dit artikel is per 1 januari 2017 ingetrokken (wet nr. 2016-1917 van 29 december 2016, art. 84). Volgens de Franse nationale federatie van wegvervoerders (Fédération nationale des transports routiers, FNTR) voorzien noch de R-Pass noch de ECPL in een vergelijkbaar mechanisme. Dat is een van haar grieven: ze roept op tot een actie op 15 oktober 2026 in Straatsburg om de opschorting van beide heffingen te eisen.

Doorberekenen is dus een kwestie van commerciële onderhandeling. Enkele stappen om vóór 1 januari te zetten:

• de heffing per goederenstroom becijferen: bepaal welke ritten het belaste net gebruiken en bereken het bedrag met de tarieftabel;
• haar op een aparte regel vermelden in offertes en facturen, zodat ze zichtbaar en controleerbaar is;
• een herzieningsclausule toevoegen aan lopende contracten en alvast rekening houden met de komst van de ECPL;
• uw verladers nu al inlichten: de Franse verladersvereniging AUTF (Association des utilisateurs de transport de fret) heeft zelf om uitstel van beide projecten gevraagd.

Tijdlijn

Nog open: de datum en de tarieftabel van de ECPL, de lijst van erkende aanbieders voor de R-Pass en het vervolg van de actie van 15 oktober. Deze pagina wordt bijgewerkt.

Veelgestelde vragen over de R-Pass Elzas

Valt mijn voertuig van 3,5 t onder de heffing?

Nee. Alleen goederenvoertuigen met een toegestane maximummassa van meer dan 3,5 t worden belast.

Betalen elektrische vrachtwagens de R-Pass?

De CIBS stelt emissievrije voertuigen van maximaal 4,25 t vrij. De CeA kondigde in oktober 2025 een vrijstelling aan voor emissievrije vrachtwagens, maar de officiële pagina over de vrijstellingen noemt alleen voertuigen van maximaal 4,25 t. De gepubliceerde tarieftabel geldt dan weer alleen voor voertuigen „met uitstoot”. Laat voor een zwaardere elektrische vrachtwagen de status vóór 1 januari bevestigen door de exploitant. Voor de ECPL kondigt de regio een vrijstelling voor elektrische vrachtwagens aan. Over tolvrijstellingen voor emissievrije vrachtwagens in Europa leest u meer in onze gids over elektrische en autonome vrachtwagens.

Volstaat mijn bestaande tolkastje?

Ja, als het geleverd wordt door een EETS-aanbieder die erkend is voor de Elzas. Controleer de lijst op r-pass.eu en vraag uw aanbieder naar de activeringsdatum van de dienst.

Wat gebeurt er als ik geen tolkastje en geen e-ticket heb?

Het voertuig is in overtreding: een boete en een verhoogde ambtshalve aanslag van de verschuldigde heffing. De CeA heeft een forfaitaire afstand van 160 km (50 km tijdens de eerste twee maanden) en € 10 administratiekosten aangekondigd.

Komen de twee heffingen bovenop elkaar?

Ja, als uw route over beide netten loopt, bijvoorbeeld de A31 in Lotharingen en daarna de A35 in de Elzas. Elke overheid belast alleen de kilometers die op haar eigen net worden gereden.

De heffing meenemen in de ritplanning

Een kilometerheffing die afhangt van de weg en de vrachtwagen verandert welke route het goedkoopst is. De juiste afweging maakt u niet langer op basis van de afstand alleen, maar op basis van de volledige kosten van elk wegvak: heffing, brandstof, rijtijd. Lees verder: waarom uw ritten optimaliseren.

Informatie gecontroleerd op 3 oktober 2026 op r-pass.eu (wegennet, tarieftabel, betaling, vrijstellingen), alsace.eu (controles en sancties, in het Frans), Légifrance (decreet nr. 2026-693, in het Frans) en Toll Collect (LKW-Maut). De datum en de tarieftabel van de ecobijdrage van Grand Est moeten nog door de regio worden bevestigd: deze gids wordt bijgewerkt. Deze gids vervangt geen juridisch of fiscaal advies.