R-Pass Alzacja i opłata drogowa Grand Est: poradnik 2027

R-Pass Alzacja, nowa opłata drogowa dla ciężarówek w Alzacji, wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r. Pojazdy ciężarowe powyżej 3,5 t zapłacą opłatę kilometrową na autostradach A35 i A36 oraz na czterech alzackich drogach departamentalnych: od 7,1 do 34,5 eurocenta za kilometr, w zależności od masy i klasy Euro. Kilka miesięcy później region Grand Est wprowadzi własną ekoopłatę dla ciężarówek (ECPL) na 525 km autostrad i dróg krajowych. Dwie opłaty, dwa samorządy, ale często te same ciężarówki: ten poradnik omawia sieć dróg, stawki, płatność, zasady dla pojazdów zagranicznych i wpływ na Twoje trasy.

R-Pass i ekoopłata Grand Est w skrócie

R-Pass został uchwalony, jego taryfa jest opublikowana, a sposoby płatności są znane. ECPL została przyjęta co do zasady, ale region nie opublikował jeszcze daty startu, ostatecznej taryfy ani zasad płatności.

Dlaczego w 2027 roku dwie opłaty dla ciężarówek?

Obie opłaty opierają się na tej samej francuskiej podstawie prawnej: art. L. 3333-11–L. 3333-32 Ogólnego kodeksu jednostek samorządu terytorialnego (CGCT, w przypadku regionów także art. L. 4332-8) oraz art. L. 421-186 i nast. Kodeksu podatków od towarów i usług (CIBS). Przepisy te pozwalają samorządowi zarządzającemu drogami wprowadzić na nich opłatę kilometrową dla ciężarówek. Dekret nr 2026-693 z 27 lipca 2026 r. doprecyzował zasady kontroli, wymiaru opłaty z urzędu i kar.

Motywacje są różne. W Alzacji chodzi przede wszystkim o ograniczenie ruchu tranzytowego, który przeniósł się z Niemiec po wprowadzeniu tam myta LKW-Maut w 2005 r. Według CeA, cytowanej przez trans.info, 51% ruchu ciężarówek na A35 i A36 to dziś tranzyt. W pozostałej części Grand Est region chce sfinansować utrzymanie dróg krajowych, które przejął od państwa 1 stycznia 2025 r.

R-Pass Alzacja: sieć dróg, stawki, płatność

Sieć objęta opłatą

Według oficjalnej strony r-pass.eu opłatą objęte są:

• A35 i A36, na odcinkach niekoncesjonowanych, położonych poza terytorium Eurometropolii Strasburga;
• RD83 między Colmar a Sélestat;
• RD1363, RD502 i RD504 (zaznaczone na oficjalnej mapie).

Łącznie to około 200 km. Przejazd przez Strasburg autostradą A35 jest więc bezpłatny, ale odcinki północny (w kierunku Lauterbourg) i południowy (w kierunku Colmar, Miluzy i Bazylei) są płatne.

Stawki R-Pass

Stawka zależy od dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów (pole F.3 dowodu rejestracyjnego) oraz od klasy Euro. Składa się z trzech elementów: infrastruktury, zanieczyszczenia powietrza i emisji CO₂. Fragment oficjalnej taryfy, w eurocentach za kilometr:

Najwięcej płacą najstarsze pojazdy: do 34,5 c€/km za pojazd Euro 0 powyżej 32 t. Pełna taryfa (od Euro 0 do Euro VII) jest dostępna na r-pass.eu.

Obniżka o 13% części infrastrukturalnej przysługuje pojazdom, które mają umowę z akredytowanym dostawcą usług poboru opłat i wykonują ponad 20 przejazdów miesięcznie w sieci objętej opłatą (jeden przejazd = jeden wjazd, po którym następuje zjazd).

Ile kosztuje przejazd przez Alzację?

Przykłady obliczone według oficjalnej taryfy dla 165 km, czyli długości A35 między Lauterbourg a Saint-Louis według France 3. Przejazd przez Eurometropolię Strasburga jest bezpłatny, więc rzeczywista kwota za przejazd całej trasy jest nieco niższa.

• zestaw 40 t, Euro VI (klasa D): 165 × 0,146 € = 24,09 €; 21,92 € dla abonenta wykonującego ponad 20 przejazdów miesięcznie;
• zestaw 40 t, Euro V: 165 × 0,179 € = 29,54 €;
• samochód ciężarowy solo 18–32 t, Euro VI (klasa C): 18,98 €;
• samochód ciężarowy solo poniżej 12 t, Euro VI (klasa A): 12,21 €.

Na przejazd regionalny przyjmij 14,60 € na każde 100 płatnych kilometrów dla zestawu 40 t Euro VI.

Jak zapłacić R-Pass

R-Pass to opłata w systemie swobodnego przejazdu, bez szlabanów. Są dwie możliwości:

1. Umowa z dostawcą europejskiej usługi opłaty elektronicznej (EETS): urządzenie pokładowe automatycznie rejestruje i opłaca przejazdy. To rozwiązanie dla regularnych użytkowników i jedyne, które daje prawo do obniżki o 13%. Sześciu dostawców w trakcie akredytacji zakończyło testy end-to-end: AS24, Axxès, Telepass, Toll4Europe, Tolltickets i TotalEnergies (aktualna lista na r-pass.eu).
2. E-bilet R-PASS dla okazjonalnych użytkowników: rejestrujesz pojazd, wpisujesz trasę i płacisz przed wyjazdem na stronie lub w aplikacji R-PASS, dostępnych od 1 stycznia 2027 r. Rezerwacji można dokonać do 48 godzin wcześniej.

W obu przypadkach pojazd musi być zarejestrowany w systemie R-PASS przed wjazdem na sieć objętą opłatą.

Zwolnienia, kontrole i kary

Zwolnienia są takie, jak przewiduje CIBS. Należą do nich m.in.:

• pojazdy ratownicze, wojskowe i służące utrzymaniu dróg;
• niektóre przewozy rolnicze i leśne;
• odbiór mleka lub odpadów komunalnych w ograniczonym promieniu;
• pojazdy poniżej 7,5 t przewożące sprzęt swojego kierowcy lub wyroby rzemieślnicze na potrzeby własne;
• pojazdy bezemisyjne o masie do 4,25 t.

O większość z nich trzeba wystąpić do operatora, na rok z możliwością przedłużenia, za pomocą formularza online zapowiedzianego na jesień 2026 r. (szczegóły na r-pass.eu).

Ciężarówka jadąca bez aktywnego urządzenia pokładowego i bez e-biletu narusza przepisy: grozi jej grzywna i podwyższony wymiar opłaty z urzędu. CeA zapowiedziała ryczałt liczony od 160 km za każdy nieopłacony przejazd, obniżony do 50 km w pierwszych dwóch miesiącach. Do tego dochodzi 10 € opłaty manipulacyjnej; zobowiązany ma 60 dni na uregulowanie należności.

Ekoopłata dla ciężarówek w regionie Grand Est (ECPL)

Region Grand Est stosuje tę samą logikę na 525 km dróg przejętych od państwa: A30, A31, A33, A313, RN4, RN44, RN431 i RN52 (odcinek w departamencie Meurthe-et-Moselle). Co wiadomo na dziś:

• Zapowiedziana stawka: 15 c€/km, zróżnicowana według rodzaju napędu, z zapowiedzianym zwolnieniem dla ciężarówek elektrycznych;
• Płatność: urządzenie pokładowe dla regularnych użytkowników, bilet na przejazd w aplikacji dla okazjonalnych, według France 3;
• Kontrola: ponowne wykorzystanie bramownic zbudowanych dla francuskiego krajowego ekopodatku, z którego zrezygnowano w 2014 r., według France 3;
• Data: jeszcze nieoficjalna. Prasa podaje 1 kwietnia 2027 r. (ICI, wrzesień 2026 r.) lub 1 lipca 2027 r. (France 3, Supply Chain Magazine, sierpień 2026 r.); CeA mówi o wdrożeniu „do połowy 2027 roku”.

Dopóki region nie opublikuje uchwały taryfowej, przyjmij, że ciężarówka korzystająca z A30, A31, A33, A313, RN4, RN44, RN431 lub RN52 będzie musiała w ciągu 2027 roku płacić opłatę kilometrową. Ten poradnik zostanie zaktualizowany, gdy data i taryfa staną się oficjalne.

Ciężarówki zagraniczne: R-Pass dotyczy wszystkich krajów rejestracji

Obie opłaty obowiązują bez względu na kraj rejestracji. Oficjalna strona R-Pass mówi to wprost: pojazdy zagraniczne mają te same prawa i obowiązki co pojazdy zarejestrowane we Francji i muszą zostać zarejestrowane przed wjazdem na sieć. Zwolnienia obowiązują na tych samych warunkach.

Dla polskiej floty jadącej tranzytem wzdłuż osi Renu najprostszym krokiem jest sprawdzenie, czy jej europejski dostawca usług poboru opłat ma akredytację na Alzację. Jeśli urządzenie pokładowe służy już do opłacania niemieckiego myta LKW-Maut i francuskich autostrad, może zadziałać także w Alzacji: zapytaj dostawcę, czy i od kiedy usługa zostanie aktywowana. W przeciwnym razie e-bilet pozwala płacić za każdy przejazd osobno. Strona r-pass.eu jest dostępna po polsku, a także po francusku, niemiecku, angielsku, hiszpańsku i włosku.

Omijać czy płacić R-Pass?

Czy niemiecka A5 znów staje się konkurencyjna?

Nie, przynajmniej nie pod względem samej opłaty. Zestaw powyżej 18 t z 5 osiami, Euro VI i klasy CO₂ 1 płaci w Niemczech 34,8 c€/km myta LKW-Maut (stawki obowiązujące od 1 lipca 2024 r.), wobec 14,6 c€/km w sieci R-Pass. W tranzycie północ–południe A35 pozostaje więc wyraźnie tańsza niż A5. CeA liczy na spadek ruchu o 5–10%. Opozycyjny klub Alsace écologiste, citoyenne et solidaire uważa tę stawkę za zbyt niską, by zmienić nawyki przewoźników tranzytowych (France 3).

Bezpłatne drogi departamentalne

Kusi, by zjechać z autostrady na bezpłatne drogi departamentalne. Są tu jednak dwa ograniczenia:

• CeA przewidziała takie przenoszenie ruchu: jej oficjalna mapa sieci rozróżnia sieć objętą opłatą i „sieć potencjalnie objętą opłatą”. Obserwatorium, zapowiedziane przez CeA od 1 stycznia 2026 r., ma monitorować przenoszenie ruchu;
• objazd o kilka kilometrów szybko kosztuje więcej niż opłata, której pozwala uniknąć (obliczenie poniżej).

Właściwy rachunek: pełny koszt, a nie samo myto

Objazd opłaca się tylko wtedy, gdy:

dodatkowe kilometry × koszt kilometra < uniknięte płatne kilometry × stawka R-Pass

Przy koszcie 1 € za kilometr (wartość przykładowa, podstaw własną) uniknięcie 40 płatnych km po 14,6 c€/km daje oszczędność 5,84 €: objazd przestaje się opłacać powyżej około 6 dodatkowych kilometrów. A ten rachunek nie uwzględnia straconego czasu jazdy, przejazdów przez wsie ani ograniczeń tonażu.

Jak przenieść opłatę na klientów

W czasach francuskiego krajowego ekopodatku art. L. 3222-3 francuskiego kodeksu transportu (Code des transports) nakładał automatyczną dopłatę do ceny przewozu. Artykuł ten uchylono z dniem 1 stycznia 2017 r. (ustawa nr 2016-1917 z 29 grudnia 2016 r., art. 84). Według francuskiej krajowej federacji transportu drogowego (Fédération nationale des transports routiers, FNTR) ani R-Pass, ani ECPL nie przewidują równoważnego mechanizmu. To jeden z jej zarzutów: federacja wzywa do protestu 15 października 2026 r. w Strasburgu, by domagać się zawieszenia obu opłat.

Przeniesienie kosztu na klienta jest więc kwestią negocjacji handlowych. Kilka kroków do podjęcia przed 1 stycznia:

• wyceń opłatę dla każdego przepływu: wskaż przejazdy przez sieć objętą opłatą i oblicz kwotę według taryfy;
• wykazuj ją w osobnej pozycji ofert i faktur, aby była widoczna i możliwa do sprawdzenia;
• dodaj klauzulę rewizyjną do obowiązujących umów i uwzględnij nadejście ECPL;
• uprzedź załadowców już teraz: reprezentujące ich francuskie stowarzyszenie AUTF (Association des utilisateurs de transport de fret) samo wystąpiło o odroczenie obu projektów.

Harmonogram

Kwestie otwarte: data i taryfa ECPL, lista akredytowanych dostawców dla R-Pass oraz dalszy ciąg protestu z 15 października. Ta strona będzie aktualizowana.

R-Pass Alzacja – najczęstsze pytania

Czy mój pojazd o masie 3,5 t podlega opłacie?

Nie. Opłacie podlegają wyłącznie pojazdy do przewozu towarów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t.

Czy ciężarówki elektryczne płacą R-Pass?

CIBS zwalnia pojazdy bezemisyjne o masie do 4,25 t. W październiku 2025 r. CeA zapowiedziała zwolnienie bezemisyjnych ciężarówek, ale oficjalna strona o zwolnieniach wymienia tylko pojazdy do 4,25 t. Opublikowana taryfa dotyczy z kolei wyłącznie pojazdów „o niezerowej emisji”. W przypadku cięższej ciężarówki elektrycznej poproś operatora o potwierdzenie jej statusu przed 1 stycznia. W przypadku ECPL region zapowiada zwolnienie ciężarówek elektrycznych. O zwolnieniach z opłat drogowych dla bezemisyjnych ciężarówek w Europie przeczytasz w naszym poradniku o ciężarówkach elektrycznych i autonomicznych.

Czy moje obecne urządzenie pokładowe wystarczy?

Tak, jeśli dostarcza je dostawca EETS akredytowany na Alzację. Sprawdź listę na r-pass.eu i zapytaj dostawcę o datę aktywacji usługi.

Co się stanie, jeśli nie mam ani urządzenia pokładowego, ani e-biletu?

Pojazd narusza przepisy: grozi grzywna i podwyższony wymiar należnej opłaty z urzędu. CeA zapowiedziała ryczałtowy dystans 160 km (50 km w pierwszych dwóch miesiącach) i 10 € opłaty manipulacyjnej.

Czy obie opłaty się sumują?

Tak, jeśli trasa przebiega przez obie sieci, np. A31 w Lotaryngii, a potem A35 w Alzacji. Każdy samorząd pobiera opłatę wyłącznie za kilometry przejechane po własnej sieci.

Opłata w planowaniu tras

Opłata kilometrowa zależna od drogi i pojazdu zmienia to, która trasa jest najtańsza. O właściwym wyborze nie decyduje już sama odległość, lecz pełny koszt każdego odcinka: opłata, paliwo, czas jazdy. Więcej przeczytasz w artykule dlaczego warto optymalizować trasy.

Informacje sprawdzone 3 października 2026 r. na r-pass.eu (sieć, taryfa, płatność, zwolnienia), alsace.eu (kontrole i kary, po francusku), Légifrance (dekret nr 2026-693, po francusku) i Toll Collect (LKW-Maut). Data i taryfa ekoopłaty Grand Est wymagają jeszcze potwierdzenia przez region: ten poradnik zostanie zaktualizowany. Ten poradnik nie zastępuje porady prawnej ani podatkowej.